සිලොන් වෙිස්ටි බැරලෝහ මුදාහරී,පරිසර අධිකාරිය නිදී

0

හෝමාගම කහතුඩුව ප‍්‍රදේශයේ ගොඩපරහේන කිරිවත්තුඩුව යන ලිපිනයේ පවත්වාගන යන සිලෝන් වෙිස්ටි මැනේජමන්ටි නමි අබලි ද්‍රව්‍ය හා ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය එක් රැස් කරන ස්ථානයක් නිසා ගොඩපරහේන ප‍්‍රදේශයේ විශාල පරිසරික හානියක් සිදුවෙමින් ඇති අතර ප‍්‍රදේශයේ ජනතාවට බරපතල සෙඛ්‍ය අවධානමක් ඇති කරමින් ඇත.

කර්මාන්ත ශාලාව පිහිටා ඇති ස්ථානය ගූගල් මගින් දිස්වන අකාරය

සිලෝන් වෙිස්ටි මැනේජමන්ට අබලි ද්‍රව්‍ය හා විද්‍යුත් අපද්‍රව්‍ය ප‍්‍රතිචක්තී කරණය සදහා මෙම ආයතනය ආරමිබ කරන්නේ මධ්‍යම පරිසර අධිකාර්යේ සුවිශේෂි නිතී රේගුලාසි වලට එකගවය 2008 නිකුත් කරන ලද අති විශේෂි ගැසටි පත‍්‍ර අංක 1534×18 අනුව උපද්‍රවයකාරි ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය යනු පරිසරයට හා මානව සමාජයට බරපතල ගැටළු ඇති කරවිය හැකි අබලි ද්‍රවය නිසා ඒවා ගබඩා කිරිම,ප‍්‍රවාහනය කිරීම ,අසුරා තැබීම ලප‍්‍රතිචක්තී කරණය කිරිම හෝ ප‍්‍රතිචක්තී ආයතන වලට ගෙන යාම සියල්ල මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ අනුමැතිය සහිතව කල යුතු අතර එම අනුමැතිය ලබාදීමෙන් අනතුරුව එකි කොන්දේසී වලට යටත්ව ක‍්‍රියා කල යුතුයි.

දෙදහස් දහය වර්ෂයේ ගෙඩපරහේන ප‍්‍රද්ශායේ ආරමිබ කරන ලද අබලි ද්‍රව්‍ය හා අනතුරු දායක ඉලේක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය ප‍්‍රතිචක්ති කරණ ආයතනය කර්මාන්ත ශාලවලින් හො නොයෙක් ආයතන වලින් ලැබෙන අනතුරුදායක ඉලේක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය විශාල වශයෙන් ගොඩපරහෙන ප‍්‍රදේශයේ ඇති සිය කර්මාන්ත ශාලාවට ගෙනවිත් දමන අතර ඒාවා ගොඩ ගසා ඇත්තේ පරිසරයට හා මානව සෞඛ්‍යට ඉතාමත් හානිකරන අකාරයටයි.

එලිමහනේ විශාල වශයෙන් ගෙඩ ගසා ඇති මෙම අපද්‍රව්‍ය නිසා වර්ෂා අවස්ථාවලදි ජලයට ඊයමි ඇතුළු බැරලෝහ ජලයට හා පොළවට එකුතු වෙි. කර්මාන්ත ශාලාවෙන් වර්ෂාකලයේ පිටවන ඊයමි හා අනෙකුත් බැරලෝහ සහිත ජලය කෘෂිකර්ම ඉඩමි වල ල ප‍්‍රදේශයේ කාණු පද්ධතිවල,නිවාස ආශ‍්‍රිතව තැන්පත් විම සිදුවෙි.

එයින්ද නොනැවතී මෙිකී ආයතනයේ උපද්‍රවයකාරි ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය බිදීම සිදු කරන්නේ විවෘත භූමයකය.ඒ ඇතමි රුපවාහිනි,පරිඝණක වැනි ද්‍රවය කඩා බිද දමන්නේ කිසිදු යන්ත‍්‍ර උපකරණ භාවිතයෙන් නොව පොලවෙි ගසා බිද දමමින්ය. අනතුරුව ඒවා ගොණු තුල බහලා අනාරක්ෂිත ලෙස ගෙඩ ගසා තබනු ලබයි. මෙම පරිඝණක හා රුපවාහිණි යන්ත‍්‍ර ඇතුළු උපද්‍රවයකාරි විද්‍යුත් අපද්‍රව්‍ය බිද දමන විට විශාල ශබිදයක් ප‍්‍රදේශය පුරා පැතිරෙන අතර සුළග මගින් ඊයමි අංශු හා උපට්ව කාරි සියුමි අංශු සුලගට මුසුවන අතර අවට නිවාස, වගා බිමි හා පරිසරය පුරා ඒවා පැතිරේ.මේ අනුව මෙම කර්මාන්ත ශාලාව ගොඩපරහේන ප‍්‍රදේශයේ මෙිවන විට බරපතල පාරිසරික හානියක් හා මනව සෙක්‍යට හානි සිදුකරමන් ඇත.

මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය මගින් මෙ ව්න කර්මාන්ත ශාලාවක් ආරමිබ කිරීම සදහා පාරිසරික ආරක්ෂණ බලපත‍්‍රයක් නිකුත් කලයුතු අතර ඒකි බලපත‍්‍රයක් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියට නිකුත් කල හැක්කේද මෙවන් ආයතනයක පිහිටිම හා පරිසර ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ගෙන ඇති පියවරයන් සමිබන්ධව සලකා බලමිනි. කර්මාන්ත ශාලාවක ඇති විය හැකි හදිසි තත්වයන් සලකා බලා මෙනම ආයතනයක් ස්ථාපිත කල හැක්කේ ජනාවාස වලින් බැහැරව විය යුතු ඇතත් සිලොන් වෙස්ටි මැනේජමන්ටි අයාතනය පිහිටා ඇත්තේ ජනාවස පිහිටි ප‍්‍රදේශයකයි එම නිසා මෙම අයතනය විසින් මෙිවන විටි සිදු කරමින් තිබෙන් සියුලු ආකාරයේ පරිසර විනාශයන් ප‍්‍රබලවම ප‍්‍රදේශ වාසී ජනතාවට දැනෙමින් ඇත.

ඉහත පෙන්වා දුන් කර්මාන්ත ශාලාව මගින් නිකුත් කරන ලබන බැරලෝහ මෙි වන විටත් ප‍්‍රදේශයේ පසට හා භූගත ජලයට එක්වී හාමාරයග භූවිද්‍යා හා පතල් කාර්්‍යංශයේ විද්‍යාගාර සිමික්ෂණ අංක Al/17/83 මගින් පෙන්වාදෙන අකාරයට පර්යේශණයට ලක්කල ප‍්‍රදේශයෙන් ලබාගත් ජලයේ බරපතල ලෙස කැඩමියමිල මර්කරි හා රසදිය වැනි බැරලෝහ අඩංගුව ඇත.

මේ ජල සාමිපල පරික්ෂාවට අනුව ඉතාමත් පැහැදිලි වන කාරණය නමි ගොඩපරහේන ප‍්‍රදේශයේ කර්මාන්ත ශාලාව අවට ජලයෙහි කැඩිමියමිල ඊයමිල මර්කරි ශ‍්‍රී ලංකාවෙි ජලයේ තිබිය යුතු ප‍්‍රමිති තත්වයන් ඉක්මවා ගෙස් ඇති අතර එම ප‍්‍රදේශයේ ජල සමිපල් වල අඩගංගු වන ඊයමි ප‍්‍රමාණය තිබිය යුතු ප‍්‍රමිති ත්ත්වයට වඩා 20 ගූණයකින් වැඩිය.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනුව තිබිය යුතු ප‍්‍රාමණවන්ට වඩා කැඩිමියම වාර්ථා වීම තුල ඒම ප‍්‍රදේශවල ජන ජීවිත හා පරිසරය බරපතල අනතුරකට ඇද දමන්නකි.එම සංවිධානය පෙන්වා දෙන අකාරයට ජලයට හෝ වාතයට මුදා හැරේන කැඩිමියම මගින් මනාව සෞඛ්‍යයට හානිකරන අතර විශෙෂයෙන් වකුගඩු රෝග වැනි බරපතල සෙඛ්‍ය අවධානමක් ප‍්‍රදේශ වල ජනතාවට ඇති විය හැකිය.පරිසරයට පතිතවන කැඩිමියමි විසින් සතුන්ගෙ සිරුරුවලට බිමට ගන්නා ජලය මගින් ඇතළු විය හැකි අතර ශාක මත පතිතවන කැඩිමියමි අනු අහාර දාම හරහා මිනිස් සිරුරට මෙන්ම සතා සිවිපාවගේ සිරුරු වලටද ඇතුලත් වෙි.

ඇමරිකානු එක්සත් රාජධානියේ පරිසර ආරක්ෂණ ඒජන්සිය (US EPA)දක්වන අන්දමට මිසිසිපි ගංගාව ආශ්‍රිත කල පර්යේෂණ අනුව තහවුරු වී ඇත්තේ ජලයෙහි හො පරිසරයේ රසදිය ප‍්‍රමානය තිබිය යුතු ප‍්‍රමානයට වැඩි විිම තුල එවන් ප(දේශ වල ජීවත් වන කුඩා දරුවන් හා ගැබිනි මවිවරුන් රෝගින් බවට පත්වීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩි බවයි. වීශේෂයින්ම දරුවන්ගේ වර්ධනය වන කාලය තුල රසදිය සිරුරට ඇතුල් වීම හේතු කොටාගෙන විකෘති තා ඔහුන් තුල ඇතිවිය හැකිය.

මෙම තත්වය ගස්වැල් හා සතුන්ටද පොදුවන අතර ජෛව විවිධත්වය විනාශ වීයාම හා අහාර විෂ වීමටද රසදීය බලපානු ලබයි. රසදිය තේ හැදි භාගයක් මගින් අක්කර විසිපහක විශාල ජලාශයක් උව වීනාශකල හැකි අතර සැම දිනකම සිලෝන් වෙිස්ටි සමාගම මගින් පොලවට එක්කරන රසදීය මගින් ගොඩපරහේන පමණක් නොව තවත් ප‍්‍රදේශ ගණනාවක ජලය තවත් වසර කිහිපයකින් විනාශ විය හැකිය.

ඇමරිකානු රජය විසින් 2000 වර්ෂයේ ඔක්තොමිබර් මස වාර්ථාකර ඇති අකාරයට සතුන්ගේ ල මිනිසුන්ගේ හා ශාකවල උත්පාදනයටල පැටවුන් බිහි කිරීමට බරපතල ලෙස හානි කිරීම මර්කරි නැමති වීෂ රසායන ද්‍රවය මගින් සිදුකරනු ලබයි.

ලෝක මටිටමෙි සිදුකල පර්යේෂණ ගණනාවක් පෙන්වා දෙන්නේ ඉහත පෙන්වා දුන් බැරලෝහ මානව සෙඛ්‍යට මෙන්ම පරිසරයටද එහි සතා සිවි පාවටද බරපතල ලෙස හානි කරන බවයි.ඒ අනුව ගෙඩපර හේන ප‍්‍රදේශය පුරා ඇති වී ඇති බරපතල පාරිසරික ගැටළුව සෙඛ්‍ය ගැටළු ගණනාවක ආරමිබයයි.රතු පස්වල විනිගෝස් කර්මාන්ත ශාලාව තුලද සිදු වූයේ මෙවන් ක‍්‍රියා දාමයකි. මේ වන විට ප‍්‍රදේශයෙම ජලය විනාශ වී ගොස් ඇති අතර වකුගඩු රෝගීන්, විවිධ උණතා ඇති දරුවන් හා හමෙි රෝග සහිත රෝගීන් වාර්ථා වෙි ගගෙඩ පරහේන ප‍්‍රදේශයෙත් ඇතිවිය හැකි තත්වයද මෙයයි

කෙසේ වෙතත් මෙම නිති වීරෝධි පරිසරය වනසන කර්මාන්ත ශාලාව සමිබන්ධව ප‍්‍රදේශවාසී ජනතාව හේමාගම මහේස්ත‍්‍රත් අධිකරණයේ නඩු අංක 76761 යටතේ නඩුවක් ගොනු කර තිබූ අතර සිය නඩු තීන්දුව ප‍්‍රකාශයට පත් කරමින් හොමාගම මහේස්ත‍්‍රත් අධිකරණය ප‍්‍රකාශ කර ඇත්තේ කර්මානත් ශාලාව පවත්වාගන යන්නේනම් එය පරිසරයට හා මහජන තාවට හානියක් නොවන පරිද්දේන සිදුකල යුතු බවයි.

අද වනතෙක් මෙම කර්මාන්ත ශාලාව ඉහතින් පෙන්වා දුන් පරිසරින ව්‍යවසනය සිදු කරමින් ඇති අතර එය දණ්ඩ නීති සංග‍්‍රහයේ 98: 1 අනුව විශාල මහජන පීඩාවක්ය.ඒසේම නීත්‍යානුකූල කූල අපරාධයකි. මෙම පරිසර ව්‍යවසන සමිබන්ධ නෙයෙක් ආයතන වලට දැනුමි දී ඇති අතර මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය, භූ විද්‍යා හා පතල් කැණිමි කර්්‍යංශයල හේමාගම ප‍්‍රදේශිය සභාව මගින් මෙම ආයතනය විසින් සිදුකරන විනාශය තහවුරු කර ඇත.(සම්පුර්ණ අධිකරණ වාර්තාව පහතින් දක්වා ඇත.)

සිලෝන වෙිස්ටි ආයතනය මෙලෙස කරන විනාශය තහවුරු වි තිබියදී ත් ජාතික පාරිසරික පනත ඇතළු අණ පනත් ගණණාවක් කඩ කර පවත්වාගෙන යන මෙම පරිසර දූෂක කර්මාන්ත ශාලාව වසා දැමිමට මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය ක‍්‍රියාකර නොමැත.

මෙම වසරේදී අවශ්‍ය අනුමැතිය පරිසර අධිකාරිය විසින් ඔහුනට ලබාදී නොමැති අතර අනුමැතිය ලබා නෙදෙී තිබීයදීත් මෛ පාරිසරික වීනාශය කරගන යන්නේ නමි එම නිති විරොධි ක‍්‍රීයාවලියට එරේහිව පරිසර අධිකාරිය ක‍්‍රියා කල යුතුය.

1980 අංක 47 දරණ ජාතික පාරිසරික පනතේ සංෂොදිත 53 න්2000 පනත් කෙටුමි පත් අනුව දඩුවමි ලබාදිය හැකි තත්වයක් තිබියදීත් ඒසේ නොකරන්නේනමි මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියද නිති වීරෝධි මෙම කර්මාන්ත ශාලාව තවදුරටත් පවත්වාගනයාම සදහා උදවිව උපකාර කිරීම මගින් නිතිය රැකිමට අනදෙන ආයතන නීතිය කඩමින් සිටින බව ඔප්පුකරමින් සිටනු ඇත.

රවීන්ද්‍ර කාරියවසම්