ස්ථාවර නියෝග අත් හිටුවීම සහ හඬ අනුව ඡන්දය විමසීම නිවැරිදි ද?

1

කතානායකවරයා අත්තනෝමතිකව පාර්ලිමේන්තුව මෙහෙයවන බවත් හඩ අනුව ඡන්දය විමසීම නීති විරොධි බවත් වශයෙන් මේ දිනවල රට පුරා විවිධ පුද්ගලයන් මත ප්‍රකාශ කරමින් සිටි.

සාමාන්‍ය ජනතාව මෙන්ම සමහර දේශපාලඥයන් සතුව ද මේ සම්බන්ධයෙන් නිවැරදි අවබෝධයකින් තොරව ක්‍රියාකරන බව සමාජ ජාලා පිරික්සීමේදි හා විවිධ දේශපාලන වැඩසටහන්, මාධ්‍ය සාකච්ඡා පිරික්සීමේදි මනාව පැහැදිළි වේ.

එම නිසා ජනතා මෙහෙවර නිසි පරිදි ඉටු කරන අපි ස්ථාවර නියෝග අත්හිටුවීමට හා හඬ අනුව මතය විමසීම සම්බන්ධයෙන් වන විධිවිධාන පෙන්වා දෙමු.

2018 නොවැම්බර් 14 වනදින පාර්ලිමේන්තුවේ කථානායකවරයාගේ ක‍්‍රියාකාරීත්වය පිළිබද ව විවේචන දෙකක් එල්ල විය එනම්,
1. – ස්ථාවර නියෝග අත්හිටුවීම නීතිවිරෝධිය
2.  – හඩ අනුව ඡන්දය විමසා ප‍්‍රතිඵලය ප‍්‍රකාශ කිරීම වැරදිය

මෙම විවේචනයන් දෙක ස්ථාවර නියෝග අනුව සලකා බැලිය හැකිය

  1. – ස්ථාවරනියෝග අත්හිටුවීම නීතිවිරෝධිද?

ස්ථාවරනියෝග 135 හි “ස්ථාවරනියෝග අත්හිටුවීම”පිළිබදව ප‍්‍රතිපාදන මෙසේ සදහන්වේ.

ස්ථාවරනියෝග අත්හිටවීම

135.පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත‍්‍රීවරයන් බහුතරයක් විසින් යම් රැස්වීමක දී දැනුම් දීමෙන් අනතුරුව ඉදිරිපත්කරනු ලබන යෝජනාවක් මගින්, යම් විශේෂ කටයුත්තක් තීරණය කිරීමට හෝ සුදුස්සක්කර අවසන්කිරීමට හැකිවනු පිණිස ස්ථාවර නියෝග එකක් හෝ ඊටවැඩි ගණනක් අත්හිටවනු ලැබීමට හැකි ය:

එසේවුව ද, මෙම ස්ථාවර නියෝගය යටතේ යෝජනාවක් අමාත්‍යමණ්ඩලයේ අමාත්‍යවරයකු විසින් ඉදිරිපත්කරනු ලබන්නේ නම් මිස, බෙදීමකින් තීරණයකරනු ලැබියයුතු අතර, බහුතරයේ මන්ත්‍රිවරුන් විසිදෙනෙකුට අඩු  සංඛ්‍යාවක් යෝජනාවට පක්ෂව ඡන්දය ප්‍රකාශ කොට ඇති බව පෙනී යන්නේ නම් එම යෝජනාව නිශ්ඵල බවට ප්‍රකාශ කරනු ලැබිය යුත්තේ ය.”

මේ අනුව 2018 නොවැම්බර් 14 වනදින පාර්ලිමේන්තුවේ සිදුවූ ක‍්‍රියාවලිය ආණ්ඩුක‍්‍රමව්‍යවස්ථාවට හා ස්ථාවරනියෝගයන්ට අනුකූල බව පැහැදිලිය.මේ අනුව එදින පාර්ලිම්න්තු මන්ත‍්‍රිවරයකු විසින්සිදුකරන ලද යෝජනාවක් මත සභාවේ එගකතාවය මත ස්ථාවරනියෝග අත්හිටුවා විශ්වාසභංගයෝජනාව ඉදිරිපත්කිරීම ආණ්ඩුක‍්‍රමව්‍යවස්ථාවට හා ස්ථාවරනියෝගයන්ට එකගය.

2. – හඩ අනුව ඡන්දය විමසා ප‍්‍රතිඵලය ප‍්‍රකාශ කිරීම වැරදිද?

ස්ථාවරනියෝග 47 හි ඡන්දය දීම පිළිබද පිළිවෙත පිළිබදව සදහන්වේ. ඒ අනුවඑහි සදහන් වන්නේ- ඡන්දය දීම 47. (1) කථානායකවරයා විසින් ප්‍රශ්නය විමසනු ලැබිය යුතු අතර, ”පක්ෂයි” සහ ”විරුද්ධයි” යනුවෙන් කට හඬවල් අනුව ඡන්දය ලබාගෙන කථානායකවරයා විසින් ප්‍රතිඵලය ප‍්‍රකාශ කරනු ලැබිය හැකි ය.

(2) කථානායකවරයාගේ තීරණය සමග යම් මන්ත‍්‍රීවරයකු එකඟ නොවන්නේ නම්, කථානායකවරයා විසින් නිශ්චය කරනු ලැබිය හැකි මතු සඳහන්  කවර හෝ ක‍්‍රමයකට ඡන්දයක් සඳහා බෙදීමක් ඉල්ලා සිටිනු ලැබිය හැකි ය. එවැනි අවස්ථාවක දී, බෙදුම් සීනු මිනිත්තු පහක්  නාද කරනු ලැබිය යුතු අතර, ඉන් අනතුරුව –

(අ)මන්ත‍්‍රීවරයන් එක් පේළියෙන් පේළිය බැගින් තම ස්ථානවලින් නැගී සිට සභාව ඉදිරියේ තිබෙන යෝජනාවට පක්ෂව හෝ විරුද්ධව ඡන්දය භාවිතා කිරීම, ගණන් කිරීමෙන් කරනු ලැබිය යුතු ය;

(ආ) විද්‍යුත් ඡන්ද සටහන් කීරීමේ යන්ත‍්‍රය භාවිතයෙන් ඡන්දය ගනු ලැබිය යුත්තේ ය. මෙහිදී මන්ත‍්‍රිවරයන් කථානායකවරයා විසින්ඉඩදෙනු ලබනකාල සීමාව ඇතුළත ඔවුන්ගේ තීරණයදැක්වීමසඳහාඅදාළබොත්තමඑබීමටකටයුතු කරනු ලැබියයුත්තේ ය;

(ඇ) මහලේකම්වරයා විසින් එක් එක් මන්ත‍්‍රිවරයාගෙන් එම මන්ත‍්‍රීවරයා ඡන්දය දීමට රිසි කවර ආකාරයෙන් ද යන්න විමසා ඒ අනුව ඡන්ද සටහන්කර ගනු ලැබිය යුත්තේ ය.

මහලේකම්වරයා විසින් පළමුව අග‍්‍රාමාත්‍යවරයාගේ ද,ඉන් පසු අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ අමාත්‍යවරයන්ගේ ද, අමාත්‍යමණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් නො වන අමාත්‍යවරයන්ගේ සහ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයන්ගේ ද, ඉන්පසු අනෙකුත් මන්ත‍්‍රිවරයන්ගේ ද ඡන්දය ඔවුන්ගේ නම්වල අකාරාදී අනුපිළිවෙළට විමසනු ලැබිය යුතු අතර, යම් මන්ත‍්‍රිවරයකු ඡන්දය භාවිතාකිරීමෙන් වැළකී සිටීමට අදහස්කරන්නේනම්, ඒ බව මහලේකම්වරයාට ප‍්‍රකාශ කරනු ලැබිය හැකි ය.

එවැනි අවස්ථාවක මහලේකම්වරයා විසින් එම මන්ත‍්‍රිවරයාගේ නම වාර්තා කරමින් ඔ හු ඡන්දය භාවිතා කිරීමෙන් වැළකී සිටි ලෙස සටහන් කරනු ලැබිය යුත්තේ ය.

(3) කථානායකවරයා විසින්, තීරණයට පක්ෂව හා විරුද්ධව ප‍්‍රකාශ කරනු ලැබ ඇති ඡන්ද ගණන නිවේදනය කරනු ලැබිය යුතු අතර, ඡන්ද සංඛ්‍යා සමාන නම්, කථානායකවරයාට තීරක ඡන්දය දෙනු ලැබීමට හැකි ය. කථානායකවරයා විසින්, ඉන්පසු ඡන්ද විමසීමෙහි ප‍්‍රතිඵලය ප‍්‍රකාශ කරනු ලැබිය යුත්තේ ය.”

මේ අනුව 47(1) ස්ථාවර නියෝගය ටඅනුව  “කටහඩවල්”අනුව ඡන්දය ලබාගෙන කථානායකවරයා  විසින් ප්‍රතිඵලය ප‍්‍රකාශ කරනු ලැබිය හැකි ය. මේ අනුව ආණ්ඩුවට එරෙහි විශ්වාසභංග යෝජනාව සම්මත වීම පිළිබදව 2018 නොවැම්බර් 14 වනදින කථානායකවරයාගේ තීරණයනිවැරදිබවපැහැදිලිය.

1 COMMENT

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here